آب اکسیژنه خوراکی یا Food Grade Hydrogen Peroxide، یک ترکیب شیمیایی با فرمول H₂O₂ است که به دلیل خلوص بالا و عدم وجود افزودنیهای مضر، در صنایع مختلف از جمله صنایع غذایی و بهداشتی کاربرد گستردهای دارد. این ماده به دلیل خواص ضدعفونی کنندگی و اکسید کنندگی، یکی از مواد شیمیایی پرکاربرد در دنیا محسوب میشود. در این مقاله به بررسی تاریخچه، روشهای تولید، ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی، کاربردها، و نکات ایمنی مرتبط با این ماده میپردازیم.
خرید آب اکسیژنه خوراکی
خرید آب اکسیژنه خوراکی به دو صورت حمامی و اسپری را می توانید از بزرگترین وارد کننده این ماده یعنی شرکت نماشیمی تجارت انجام دهید. این شرکت در حال حاضر برند سولوی بلژیک، اوونیک آلمان و پاشای ترکیه را ارائه می دهد. همچنین آب اکسیژنه 35 درصد و آب اکسیژنه 50 درصد صنعتی با برند پاشا ترکیه نز توسط این شرکت اراده می شود.
تاریخچه تولید آب اکسیژنه خوراکی
آب اکسیژنه در سال ۱۸۱۸ توسط شیمیدان فرانسوی لویی ژاک تنارد کشف شد. در ابتدا، این ماده به عنوان یک ترکیب شیمیایی آزمایشگاهی شناخته میشد و کاربردهای محدودی داشت. اما با پیشرفت فناوری در قرن بیستم، تولید صنعتی این ماده آغاز شد و به تدریج کاربردهای آن در صنایع مختلف گسترش یافت. تولید آن به دلیل نیاز به خلوص بالا و حذف تمام ناخالصیها، تحولی در تولید آب اکسیژنه ایجاد کرد.
روشهای تولید آب اکسیژنه خوراکی
آب اکسیژنه به روشهای مختلفی تولید میشود که رایجترین آنها عبارتند از:
روش آنتراکینون
در این روش، از آنتراکینون به عنوان واسطه استفاده میشود. ابتدا آنتراکینون در حضور هیدروژن به هیدروکینون تبدیل میشود و سپس در حضور اکسیژن، هیدروژن پراکسید تولید میکند. این فرآیند به دلیل بازده بالا و هزینه مناسب، روش غالب در تولید صنعتی آب اکسیژنه است.
الکترولیز آب
در ابتدا با اعمال جریان الکتریکی به آب، اکسیژن و هیدروژن جدا میشوند، سپس تحت شرایط خاص، مولکولهای آب اکسیژنه تشکیل میشوند. این روش بیشتر در تولید آب اکسیژنه با خلوص بالا استفاده میشود.
تولید آزمایشگاهی
در این روش واکنش کاتالیزوری پرمنگنات پتاسیم با اسید سولفوریک یا دیگر عوامل اکسید کننده انجام می شود و این روش در مقیاس صنعتی استفاده نمیشود.
ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی آب اکسیژنه خوراکی
هیدروژن پراکسید خوراکی دارای خواص بسیار زیادی از جمله اکسید کنندگی قوی است که خواص آن باعث شده این ماده کاربرد زیادی در صنایع مختلف داشته باشد. تمامی خواص فیزیکی و شیمیایی این ماده در قالب جدول ذیل گرداوری شده است.
ویژگی
مقدار / توضیحات
فرمول شیمیایی
H₂O₂
CAS Number
7722-84-1
جرم مولکولی
34.01 گرم بر مول
حالت فیزیکی
مایع شفاف و بیرنگ
رنگ
بی رنگ
بو
بدون بو یا کمی تند
نقطه جوش
150.2 درجه سانتیگراد
نقطه ذوب
-0.43 درجه سانتیگراد
چگالی
1.11 گرم بر سانتیمتر مکعب (در دمای ۲۰°C)
pH (غلظت ۳۵٪)
3.5-4.5
انحلالپذیری در آب
کاملاً محلول
خواص شیمیایی
اکسید کننده قوی
تفاوت آب اکسیژنه خوراکی و صنعتی
هیدروژن پراکسید خوراکی خالصتر است و فاقد افزودنیهای مضر است، در حالی که نوع صنعتی ممکن است حاوی مواد پایدار کننده یا ناخالصیهایی باشد که برای کاربردهای خوراکی مناسب نیست. نوع خوراکی در صنایع غذایی، بهداشتی و آرایشی استفاده میشود اما آب اکسیژنه صنعتی بیشتر در فرآیندهای صنعتی مانند کاغذ سازی، نساجی و تولید مواد شیمیایی کاربرد دارد و مورد آخر اینکه نوع خوراکی برای مصارف انسانی تولید شده و استانداردهای سختگیرانهای برای آن رعایت میشود. آب اکسیژنه صنعتی برای تماس مستقیم با مواد غذایی یا انسان مناسب نیست. همچنین غلظت نوع خوراکی معمولاً ۳۵ درصد است اما غلظت نوع صنعتی بسته به کاربرد متغیر است و ممکن است تا ۵۰ درصد یا بیشتر برسد.
انواع آب اکسیژنه خوراکی
آب اکسیژنه خوراکی در دو نوع اصلی حمامی و اسپری موجود است که بسته به نیاز و کاربرد مورد استفاده قرار میگیرند.
آب اکسیژنه خوراکی حمامی
این نوع معمولاً به صورت مایع در حجمهای بیشتر عرضه میشود و به صورت حمامی از آن مورد استفاده قرار می گیرد و برای ضدعفونی و شستشوی میوهها و سبزیجات و تمیز کردن سطوح و تجهیزات در صنایع غذایی و آشپزخانههای صنعتی مورد استفاده قرار می گیرد. باید توجه داشت که قبل از استفاده معمولاً نیاز به رقیق سازی دارد.
آب اکسیژنه خوراکی اسپری
این نوع معمولاً به صورت مایع در حجمهای کمتر عرضه میشود و معمولا در بطریهای کوچک با افشانه می باشد که برای ضدعفونی نقاط کوچک و دقیق مانند ابزارهای آشپزخانه و سطوح کوچک و استفاده در مصارف خانگی و شخصی مورد استفاده قرار میگیرد و طرز استفاده از آن به صورت اسپری بر روی مواد و ظروف می باشد.
کاربردهای آب اکسیژنه خوراکی در صنایع مختلف
هیدروژن پراکسید خوراکی چون هم اکسید کننده است و هم ضد عفونی کننده در صنایع زیادی و به صورت های مختلف مورد استفاده قرار می گیرد. از جمله این کاربردهای می توان به موارد زیر اشاره کرد.
صنایع غذایی
در صنایع غذایی به عنوان نگهدارنده و ضدعفونی کننده در تولید مواد غذایی و تمیز کردن سطوح و تجهیزات فرآوری مواد غذایی مورد استفاده قرار می گیرد.
صنایع بهداشتی و دارویی
در صنایع بهداشتی و دارویی به عنوان ضدعفونی زخمها و ابزار پزشکی و در تولید محصولات بهداشتی مانند خمیر دندان و دهانشویه کاربرد دارد.
صنایع کشاورزی
در صنایع کشاورزی به عنوان افزایش دهنده اکسیژن در خاک و تقویت رشد گیاهان و همچنین ضدعفونی دانهها و ابزار کشاورزی مورد استفاده قرار می گیرد.
صنایع آرایشی و زیبایی
در صنایع آرایشی و زیبایی به عنوان سفید کننده در محصولات زیبایی و تولید محصولات مراقبت از پوست و مو کاربرد دارد.
مصارف خانگی
به عنوان ضدعفونیکننده سطوح آشپزخانه و حمام و برای از بین بردن قارچ و کپک نیز در خانه استفاده می شود.
آب اکسیژنه خوراکی را از کجا بخریم؟
شما میتوانید هیدروژن پراکسید خوراکی را از شرکت “نماشیمی” خریداری کنید که محصولات با کیفیت و استاندارد را ارائه میدهد و در حال حاضر این ماده را به صورت حمامی و اسپری با برند سولوی بلژیک ارائه می دهد.
نکات ایمنی و MSDS آب اکسیژنه خوراکی
هیدروژن پراکسید خوراکی به دلیل خاصیت اکسید کنندگی قوی نیازمند رعایت نکات ایمنی است:این ماده باید در ظروف مقاوم به نور و دمای پایین نگهداری شود و دور از منابع گرما و شعله مستقیم قرار گیرد. در هنگام کار با آن از دستکش و عینک ایمنی استفاده کنید و از تماس مستقیم با پوست و چشم جلوگیری کنید.همچنین استنشاق بخارات آن میتواند موجب تحریک دستگاه تنفسی شود و بلعیدن آن حتی در غلظتهای کم میتواند خطرناک باشد.
نتیجه گیری
آب اکسیژنه خوراکی یک ماده شیمیایی مفید و پرکاربرد است که در صنایع مختلف از جمله صنایع غذایی، بهداشتی، و کشاورزی کاربرد دارد و به دو صورت حمامی و اسپری تفاوت نماشیمی ارائه می شود. با این حال، به دلیل خاصیت اکسیدکنندگی قوی، استفاده از آن نیازمند رعایت نکات ایمنی است. شناخت ویژگیها و کاربردهای این ماده میتواند به بهرهوری بهتر و کاهش خطرات کمک کند.
سوالات متداول
آیا میتوان هیدروژن پراکسید خوراکی را به صورت مستقیم مصرف کرد؟
خیر، مصرف مستقیم آب اکسیژنه حتی در گرید خوراکی میتواند خطرناک باشد و باید با دقت رقیق شود.
غلظت مناسب هیدروژن پراکسید خوراکی برای استفاده چیست؟
معمولاً غلظت ۳ تا ۱۲ درصد برای کاربردهای خاص مناسب است، اما باید دستورالعملها را رعایت کرد.
آیا هیدروژن پراکسید خوراکی با آب اکسیژنه صنعتی تفاوت دارد؟
بله نوع خوراکی آن فاقد افزودنیهای مضر است و خلوص بالاتری دارد.
چگونه باید آب اکسیژنه خوراکی را نگهداری کرد؟
در ظروف مقاوم به نور، در دمای پایین و دور از دسترس کودکان نگهداری شود.
ما برای شرکت تولید محصولات لبنی همیشه آب اکسیژنه مورد نیازمون رو از نماشیمی تامین میکنیم چون همیشه سبد کاملی از آب اکسیژنه خوراکی رو ارائه میدن.
بسیار عالی
صالح صالح پور –
تفاوت قیمت نوع حمامی و اسپری چقدر است؟
Store manager پشتیبانی سایت –
برای کسب اطلاعات بیشتر پیشنهاد میکنیم با کارشناسان ما در ارتباط باشید.
سیامک –
آب اکسیژنه خوراکی 50 درصد دارید؟
Store manager پشتیبانی سایت –
خیر در حال حاضر غلظت 35 درصد موجود است.
حشمت اخگر –
ما برای شرکت تولید محصولات لبنی همیشه آب اکسیژنه مورد نیازمون رو از نماشیمی تامین میکنیم چون همیشه سبد کاملی از آب اکسیژنه خوراکی رو ارائه میدن.
بسیار عالی
Store manager پشتیبانی سایت –
لطف شما هست