پروپیلن گلایکول یا MPG یک ترکیب شیمیایی آلی با فرمول شیمیایی C₃H₈O₂ است که به عنوان یک دیول طبقه بندی میشود. MPG در بسیاری از صنایع به عنوان یک حلال، حامل مواد، و ماده افزودنی استفاده میشود. این ماده بی رنگ، بی بو، و طعم شیرینی دارد و به دلیل ویژگیهایش، کاربردهای گستردهای در صنایع مختلف پیدا کرده است.
خرید پروپیلن گلایکول
برای خرید پروپیلن گلایکول یا MPG می توانید با شرکت نماشیمی به شماره 91690789 -021 تماس بگیرید.
پیدایش و تاریخچه پروپیلن گلایکول
تولید صنعتی آن در طول جنگ جهانی دوم و پس از آن، به ویژه در دهههای ۱۹۴۰ و ۱۹۵۰، آغاز شد. در این دوره، نیاز به مواد شیمیایی جدید برای استفاده در صنایع مختلف، به ویژه صنایع پلاستیک، رنگ و پوشش، و ضد یخها افزایش یافت. MPG به عنوان یک ماده چند منظوره که دارای خواص منحصر به فردی مانند قابلیت حل شوندگی بالا و بی بو بودن بود، به سرعت مورد توجه قرار گرفت.
روش های تولید پروپیلن گلایکول
تولید پروپیلن گلایکولبه طور عمده از پروپیلن اکسید (Propylene Oxide) صورت میگیرد. پروپیلن اکسید یک ترکیب آلی است که به عنوان ماده اولیه در تولید چندین ماده شیمیایی از جمله MPG استفاده میشود. در ادامه، به بررسی روشهای تولید این ماده میپردازیم.
۱. هیدراسیون پروپیلن اکسید
فرایند اسیدی
یکی از روشهای رایج برای تولید MPG، هیدراسیون پروپیلن اکسید در محیط اسیدی است. در این روش، پروپیلن اکسید با آب واکنش داده و MPG تولید میشود. در حضور کاتالیزورهای اسیدی، این واکنش با سرعت بیشتری انجام میشود. کاتالیزورهای اسیدی ممکن است شامل اسیدهای قوی مانند اسید سولفوریک یا اسید فسفریک باشند. این روش از جمله قدیمیترین روشهای تولید MPG است و در آن مقادیر کمی از محصولات جانبی نیز تولید میشود.
فرایند بازی
در این روش، هیدراسیون پروپیلن اکسید در حضور کاتالیزورهای بازی مانند هیدروکسید سدیم یا هیدروکسید پتاسیم انجام میشود. فرآیند بازی معمولاً نسبت به فرآیند اسیدی ایمنتر و با بازدهی بالاتر است. همچنین، تولید محصولات جانبی در این روش کمتر است.
۲. تولید زیستی (Bio-based Production)
یکی از پیشرفتهای جدید در تولید MPG، استفاده از منابع زیستی و فرآیندهای بیوتکنولوژیکی است. در این روشها، مواد اولیه زیستی مانند گلیسرول یا زیستتوده (زیستماسا) بهعنوان منبع پروپیلن اکسید یا مستقیماً بهعنوان منبع MPG استفاده میشوند.
تولید از گلیسرول
گلیسرول، یک ترکیب سهالکلی است که بهطور عمده بهعنوان محصول جانبی تولید بیودیزل به دست میآید. این ماده میتواند از طریق فرآیندهای شیمیایی به پروپیلن اکسید تبدیل شود و سپس از پروپیلن اکسید برای تولید MPG استفاده گردد. این روش بهدلیل استفاده از منابع تجدیدپذیر و کاهش وابستگی به مواد اولیه پتروشیمیایی مورد توجه قرار گرفته است.
تولید از زیست توده
زیستتوده شامل مواد آلی مانند گیاهان، چوب، و ضایعات کشاورزی است که میتواند بهعنوان منبع تولید MPG مورد استفاده قرار گیرد. فرآیندهای تجزیه زیستتوده به ترکیبات آلی کوچکتر مانند گلیسرول یا سایر الکلها، و سپس تبدیل آنها به پروپیلن اکسید یا MPG، یک مسیر ممکن است.
۳. فرآیندهای تک مرحلهای (One-Step Processes)
در برخی موارد، MPG میتواند از طریق فرآیندهای تک مرحلهای تولید شود که در آن پروپیلن اکسید و آب بهطور همزمان و بدون نیاز به مراحل واسطه واکنش داده و محصول نهایی را تولید میکنند. این فرآیندها بهطور معمول نیازمند کنترل دقیق شرایط واکنش مانند دما، فشار، و غلظتهای واکنشگرها هستند.
۴. فرآیندهای مبتنی بر کاتالیزورهای جامد
استفاده از کاتالیزورهای جامد در تولید MPG از پروپیلن اکسید یکی از روشهای جدید و پرکاربرد است. این کاتالیزورها معمولاً شامل موادی هستند که میتوانند بهطور همزمان هم واکنش هیدراسیون و هم واکنش ایزومری شدن را کاتالیز کنند. مزیت استفاده از کاتالیزورهای جامد، امکان بازیابی و استفاده مجدد از آنها، کاهش محصولات جانبی، و افزایش بازدهی تولید است.
بهترین روش تولید صنعتی پروپیلن گلایکول
بهترین روش تولید صنعتی MPG بستگی به چندین عامل دارد، از جمله هزینه تولید، بازدهی، دسترسی به مواد اولیه، و مسائل زیستمحیطی. با این حال، در حال حاضر، هیدراسیون پروپیلن اکسید با استفاده از کاتالیزورهای جامد به عنوان یکی از بهترین و کارآمدترین روشهای صنعتی تولید آن شناخته میشود.
پروپیلن گلایکولیک مایع شفاف، بیرنگ و بیبو است. این ماده دارای ویسکوزیتهای متوسط بوده و به راحتی در آب و بسیاری از حلالهای آلی مانند اتانول و استون حل میشود و به عنوان یک حلال و ماده مرطوبکننده عالی عمل کند. همچنین پایداری شیمیایی خوبی دارد و در برابر اکسیداسیون و تجزیه در شرایط عادی مقاوم است.در زیر توضیحاتی در مورد این ویژگیها به همراه یک جدول خلاصه ارائه شده است.
ویژگی
مقدار / توضیحات
فرمول شیمیایی
C₃H₈O₂
نام انگلیسی
mono propylene glycol
جرم مولکولی
76.09 g/mol
CAS Number
57-55-6
ظاهر
مایع شفاف، بی رنگ و بی بو
نقطه جوش
188.2 °C
نقطه انجماد
-59 °C
چگالی
1.036 g/cm³ در 20 °C
ویسکوزیته
60.1 mPa·s در 25 °C
انحلالپذیری در آب
کاملا محلول
ضریب شکست
1.4318 در 20 °C
نقطه اشتعال
104 °C (در شرایط بسته)
پایداری شیمیایی
پایدار در شرایط عادی
پتانسیل اکسیداسیون
نسبتاً کم (به دلیل حضور گروههای -OH)
هیگروسکوپیک
بله
pH (در محلول آبی 5%)
6-7
گرمای ویژه
2.5 J/g·K در 25 °C
کاربرد پروپیلن گلایکول در صنایع مختلف
پروپیلن گلایکولبه دلیل خواص فیزیکی و شیمیایی منحصر به فرد خود، کاربردهای گستردهای در صنایع مختلف دارد. این ماده به عنوان یک مایع چند منظوره در تولید محصولات متنوعی به کار میرود. در ادامه به بررسی کاربردهای اصلی MPG در صنایع مختلف میپردازیم.
صنایع غذایی و نوشیدنی
حلال و حامل
به عنوان حلال و حامل برای طعمدهندهها، رنگها، و مواد نگهدارنده در صنایع غذایی به کار میرود. این ماده به دلیل بیبو بودن و قابلیت حلشوندگی بالا، یک گزینه مناسب برای استفاده در محصولاتی مانند نوشیدنیها، آبنباتها و محصولات پخته شده است.
رطوبت دهنده
خاصیت جاذب رطوبت MPG باعث میشود که در حفظ رطوبت محصولات غذایی، به ویژه در محصولات پختهشده و نان، مؤثر باشد.
صنایع دارویی
حلال دارویی
به دلیل ایمنی بالا و قابلیت حلکنندگی خوب، به عنوان حلال در تهیه داروها و فرمولاسیونهای دارویی مورد استفاده قرار میگیرد. این ماده به ویژه در فرمولاسیونهای مایع و ژلهای دارویی به کار میرود.
حامل مواد فعال
به عنوان حامل مواد فعال در داروهای موضعی، کرمها، و پمادها استفاده میشود، زیرا میتواند مواد فعال را به عمق پوست نفوذ دهد.
صنایع آرایشی و بهداشتی
مرطوب کننده
خاصیت هیگروسکوپیک آن باعث میشود که این ماده به عنوان یک مرطوبکننده مؤثر در محصولات آرایشی و بهداشتی مانند کرمها، لوسیونها، و ژلها به کار رود.
حلال و حامل
به عنوان حلال در تولید محصولات آرایشی مانند لوسیونها، عطرها، و اسپریها استفاده میشود و به انتشار یکنواخت مواد فعال در این محصولات کمک میکند.
تثبیت کننده
به تثبیت فرمولاسیونهای آرایشی کمک میکند و مانع از تجزیه و جداشدگی مواد در طول زمان میشود.
صنایع شیمیایی
ضد یخ و خنک کننده
به عنوان یکی از اجزای اصلی ضدیخها و خنککنندهها در خودروها و سیستمهای تهویه مطبوع به کار میرود. این ماده با کاهش نقطه انجماد آب، از یخزدگی سیستمها جلوگیری میکند.
حلال و عامل واکنش دهنده
در تولید رزینهای پلیاستر، MPG به عنوان یک حلال و همچنین به عنوان یک ماده واکنشدهنده در فرآیندهای پلیمریزاسیون استفاده میشود.
صنایع پلاستیک
پلاستی سایزر
به عنوان پلاستیسایزر در تولید پلاستیکها و پلیمرها استفاده میشود. این ماده با کاهش سختی و افزایش انعطافپذیری پلیمرها، به بهبود خواص مکانیکی محصولات پلاستیکی کمک میکند.
صنایع نساجی
روانساز
به عنوان روانساز در فرآیندهای تولید و پردازش الیاف نساجی به کار میرود. این ماده باعث کاهش سایش و افزایش طول عمر ماشینآلات نساجی میشود.
مرطوب کننده
به عنوان مرطوبکننده در تولید پارچههای مقاوم در برابر آب و پارچههای تنفسی استفاده میشود.
صنایع چسب و رنگ
حلال در رنگها و پوششها
به عنوان حلال در تولید رنگها، لاکها، و پوششهای محافظ استفاده میشود. این ماده به انتشار یکنواخت رنگ و پوشش بر روی سطوح کمک میکند.
چسبهای صنعتی
به عنوان یک جزء اصلی در فرمولاسیون چسبهای صنعتی، به ویژه در چسبهای پایه آب، استفاده میشود. این ماده به بهبود چسبندگی و مقاومت در برابر رطوبت کمک میکند.
صنایع دخانیات
افزودنی
به عنوان یک افزودنی در تولید محصولات دخانی مانند سیگارهای الکترونیکی و تنباکو استفاده میشود. این ماده به عنوان یک حلال و حامل برای نیکوتین و طعمدهندهها عمل میکند و بخار دهانی قابل استنشاق تولید میکند.
صنایع کشاورزی
حلال در فرمولاسیون آفت کشها
به عنوان حلال در تولید آفتکشها، علفکشها، و کودهای شیمیایی استفاده میشود. این ماده به بهبود نفوذ و انتشار مواد فعال در محصولات کشاورزی کمک میکند.
عامل پخش کننده
به عنوان یک عامل پخشکننده در فرمولاسیونهای کشاورزی برای اطمینان از پوشش یکنواخت سطوح گیاهی استفاده میشود.
صنایع پتروشیمی و پالایش
خنک کننده و ضد یخ
در پالایشگاهها و صنایع پتروشیمی به عنوان خنککننده و ضدیخ در سیستمهای مختلف مورد استفاده قرار میگیرد.
تمیز کنندهها
به عنوان یک ماده تمیز کننده و روانکننده برای تجهیزات صنعتی و پالایشگاهی به کار میرود.
فرق پروپیلن گلایکول با مونو پروپیلن گلایکول
پروپیلن گلیکولو مونو پروپیلن گلیکولدر واقع به یک ماده اشاره دارند. هر دو این نامها به یک ترکیب شیمیایی با فرمول شیمیایی C₃H₈O₂ اشاره دارند که به عنوان یک دیول (یک الکل با دو گروه هیدروکسیل) شناخته میشود. پروپیلن گلیکول معمولاً در صنایع مختلف مانند داروسازی، غذایی، آرایشی و بهداشتی، و همچنین در صنایع تولید ضد یخ استفاده میشود. MPG نیز دقیقاً همان ماده است، اما گاهی اوقات برای تمایز آن از دیگر ایزومرهای پروپیلن گلیکول (مانند دیپروپیلن گلیکول و تریپروپیلن گلیکول) از اصطلاح “مونو” استفاده میشود. این نامگذاری بیشتر در صنایع شیمیایی رایج است.
فرق پروپیلن گلایکول و دی پروپیلن گلایکول
تفاوت MPG و DPG این است که پروپیلن گلایکولدارای یک گروه هیدروکسیل (-OH) است و به دلیل داشتن تنها یک گروه هیدروکسیل، کمتر هیگروسکوپیک است اما دی پروپیلن گلیکولدارای دو گروه هیدروکسیل (-OH) و دو گروه پروپیلن گلیکول در زنجیره است و به دلیل داشتن دو گروه هیدروکسیل، هیدروسکوپیک تر است.
نکات ایمنی و MSDS کار با پروپیلن گلایکول
استفاده از تجهیزات حفاظت فردی (PPE)
استفاده از دستکشهای مقاوم به مواد شیمیایی برای جلوگیری از تماس مستقیم با پوست و استفاده از عینک مناسب برای محافظت از چشمها در برابر احتمال پاشیدن ماده. همچنین پوشیدن لباسهای محافظ برای جلوگیری از تماس ماده با پوست.
تهویه مناسب
اطمینان حاصل کنید که محیط کار به خوبی تهویه شده است تا از تجمع بخارات جلوگیری شود.
شستشو و بهداشت
پس از تماس با MPG ، دستها را با آب و صابون به خوبی بشویید و از خوردن، آشامیدن و سیگار کشیدن در محیط کار با این ماده خودداری کنید. در صورت نشت، بلافاصله محل را با مواد جاذب مانند ماسه یا خاکستر پاک کنید و ماده جمع آوری شده را در ظروف مناسب دفع کنید. از تهویه مناسب در محل نشت استفاده کنید.
ذخیره سازی
باید در محیط خشک، خنک و دور از منابع حرارتی نگهداری شود. از تماس این ماده با رطوبت خودداری کنید، زیرا ممکن است به خواص ماده آسیب بزند. از ظروف بسته و مقاوم به مواد شیمیایی استفاده کنید.
حمل و نقل مونو پروپیلن گلیکول
به عنوان مادهای غیر خطرناک برای حملونقل طبقهبندی میشود و نیازی به نشانهگذاری خاص برای حمل و نقل این ماده نیست.
نتیجه گیری
پروپیلن گلیکول (MPG) یک ترکیب شیمیایی آلی با فرمول شیمیایی C₃H₈O₂ است.این ماده بی رنگ، بی بو به عنوان یک حلال و حامل مواد کاربردهای فراوانی در صنایع مختلف دارد و به عنوان یک ماده غیر رسمی تلقی می شود.
سوالات متداول
پروپیلن گلایکول را از کجا تهیه کنیم؟
برای تهیه این ماده به صورت عمده میتوانید با شرکت نماشیمی تجارتبه شماره 91690789 – 021 در تماس باشید.
آیا پروپیلن گلایکول ایمن است؟
بهطور کلی ایمن و غیر سمی است، اما مصرف آن در مقادیر زیاد ممکن است باعث تحریک پوست و سیستم تنفسی شود.
آیا پروپیلن گلایکول قابل تجزیه زیستی است؟
به طور نسبی قابل تجزیه زیستی است. این ماده به آرامی توسط میکروارگانیسمها تجزیه میشود و در محیطهای طبیعی به طور نسبی کمضرر است، اما باید در مقادیر زیاد به دقت مدیریت شود تا از آلودگی محیط زیست جلوگیری شود.
nika –
MPG ایرانی هم موجود دارید؟
Store manager پشتیبانی سایت –
بله موجود هست. برای کسب اطلاعات بیشتر با همکاران ما در ارتباط باشید.
رستمی –
محصول شما مجوز و IRC داره؟
Store manager پشتیبانی سایت –
بله تمامی مدارک موجود هست.